Het doosje met alles

Blijkbaar toch, zo vang ik het op door de vlugge artikels op Reddit. Niet dat ik zoiets lees, er is geen reden toe. Zo’n bedrijf is, simpelweg omdat het een groot bedrijf is, automatisch “Bad”. De keuze van welk slecht ze verspreiden is niet meer aan de CEO maar aan de consument, de kniesoor met een mening. Zij het slecht betaalde muzikanten of werknemers die geen pauze mogen nemen op de middag, het zogenaamde slecht bestaat in elk zo’n bedrijf. Dus onderzoek naar wat er slecht is, is voor mij een circulaire actie, een waarin enkel mijn mogelijkheid, mijn privilege, tot onderzoek zal uitkomen: Scott triomfantelijk op een berg geduckduckgo-de links die je vertellen waarom Spotify nu wel Bad is.

Niet echt de meest interessante manier van mijn tijd te spenderen, dus loop ik een week rond met de gedachte of ik het abonnement opzeg, al mijn muziek elders haal en mezelf op de schouder klop omdat ik ethischer omga met consumptie. Uit de week rondlopen vloeit een The Good Place argument dat hier heel toepasselijk te gebruiken is. Kan mijn opzegging van het abonnement zelfs beschouwd worden als iets ethisch? Of, omdat het belangrijk is dat dit duidelijk is: Maak ik de wereld of één persoon diens leven beter door niet meer te luisteren naar de muziek op Spotify? Kan ik dat?

Mijn leven wordt er in elk geval niet meteen beter op, al mijn playlists staan op Spotify, verzameld in vijf jaar gebruik. De app is een deel van mijn identiteit, omdat de muziek die ik luister zo intrinsiek een deel van mij is, zoals gok ik bij veel mensen het geval is. Mijn raar genoemde playlists ‘Metaaal’ of ‘BRAAP’ met techno muziek zou ik missen als ik Spotify stopzet. Dus puur op die luxe wringt mijn eerste punt zich uit het nauwe schoentje. Maar je moet opofferen in een hardvochtige wereld als je wilt verbeteren. Doet die opoffering ertoe? Doet deze ertoe?

Er zijn een hoop argumenten te maken puur op consequenties. Dingen zoals geld of milieu of mensen hun recht op plaspauzes of ik-weet-niet-welke-rare-kapitalistische-schortcuts er gemaakt worden in het bedrijf maar ze zijn er toch. Die argumenten zijn al omzeilt door mijn eerdere introductie, dus verwacht geen uiteenzetting. Laat me in plaats daarvan een blik werpen op iets wat Ellen zei toen ik vertelde dat dit in mijn hoofd zat: ‘Ik was hetzelfde aan het denken over IKEA.’ Belangrijk hier is dat we onlangs naar de IKEA waren geweest, anders zal het niet zo vooraan de geest zijn geweest.

Hier is ineens een ander en toch hetzelfde punt, want inderdaad, IKEA Bad too. Oh nee, en we hebben daar geld uitgegeven voor wat spulletjes. Terwijl ik dacht Spotify op te geven, dacht Ellen zelf een mand te vlechten voor onze was. Dat lijkt op het eerste gezicht wat knullig, maar er schuilt een denkpatroon van leed-voorkomen achter. Arbeid die je namelijk zelf levert, wordt niet uitgebuit bijvoorbeeld. Materialen die je, stel, zelf lokaal koopt, zijn milieubewuster. In het idee zelf bezig te zijn, is een wens om beter te doen. Dat je daarbij IKEA niet steunt, is op een manier meer een bonus, sinds je zelf zoveel wint. Het blijft de aanzet, ze niet steunen, gewoon het resultaat wordt anders.

Nu: Bubble Busting Baby. Zoiets maken, een rieten mand van 70 bij 70 bij 30 centimeter met een stoffen zak in, begin maar. Je gaat drie weken bezig zijn, elke avond, met materialen regelen, leren vlechten en dan het proper doen, een zak naaien, de hele reutemeteut. IKEA heeft dat ganse beest geïndustrialiseerd en gaat dat dus daarom al sneller en  goedkoper kunnen doen. Dat je daarvoor kinderhanden moet laten naaien om de goede margins op je prijs te halen, spijtig maar de bedrijven doen het allemaal. We weten dit. Ellen gaf aan dat de tijdsinvestering de reden was dat ze niet zelf is beginnen vlechten. Het maakt ons niet automatisch slecht dat we onze tijd hoger zetten dan die mensen in sweatshops, het maakt ons vooral Westers. Als dit rauw klinkt, het is rauw. Eens je de afweging begint te maken, kom je hier nogal snel uit.

IKEA Bad maar mogelijk aan te ontkomen. Vliegtuig trouwens ook Bad nu ik erover nadenk, of de Starbucks frappuccino, waarschijnlijk Bad. Alles precies Bad als het van een groot bedrijf komt. Ai, Ai, wat dan als ik naar de zon wil of een stuk kunst wil bezichtingen in New York. En wat nu eigenlijk met mijn techno playlist.

Alles stopzetten natuurlijk. Dat is het argument dat zowel voor- als tegenspelers gebruiken. Pro stopzetten: ‘Is Bad so you Bad too. Don’t be Bad.’ Contra: ‘If is Bad, I Bad and everyone Bad. I do not have to change first.’ Eerlijk, hoe saai, de discussie is al dood nog voor we wel en goed aan tafel zitten en de paar opmerkingen gaan waarschijnlijk in typische sociale media stijl vlug kelderen door de andere woke en hippie te noemen. De tendens is hetzelfde, bekend, berucht, een spoorlijn waar we in de wagonnen discussiëren terwijl de machine draait.

‘Oke, wat dan hé wijsneus.’

Ik heb geen radicale ideeën sorry. Als je hier nog bent aan het lezen en hoopt op een conclusie voor mijn Spotify probleem, bij voorbaat stel ik je hier al teleur. Wat ik wel heb, is het volgende: Kies de heuvels die jij belangrijk vindt en laat de rest voor wat ze zijn. Nogal een gematigde aanpak en misschien zelfs dan te gematigd, omdat het keuze laat om geen heuvels te kiezen.

Vocabulaire eerst, want woorden verzinnen kan iedereen. Wat is een heuvel? Spotify Bad bijvoorbeeld. Als je vindt dat een bedrijf dat muziek streamt zijn werknemers niet voor hun laptop moet laten eten, ga je op de heuvel Spotify Bad staan, zeg je je account op en ga je naar Itunes (bestaat dat nog?) of zeil je de hoge zeeën op. Of koop rechtstreeks. Heuvel IKEA Bad? Je koopt lokaal, je kijkt uit dat je geen kinderhanden passeert in je supply chain en vlecht desnoods zelf. Vliegen Bad, aaah, je snapt het wel.

Elke heuvel representeert een standpunt en je mag lekker zelf kiezen hoever je erin gaat. Geen streaming meer? Dat kan, gewoon harder in je schoenen staan. Je gaat op elke heuvel toch gezaag en geduw krijgen, alleen is ‘Ik luister geen Spotify meer.’ heel anders in toon dan ‘Ik koop al mijn muziek bij de artiest.’ of ‘Vliegen doe ik één keer per jaar.’ en ‘Ik vlieg nooit.’ Dat tweede lokt reactie uit, wees maar zeker dat je je heuvel moet beschermen van mensen die Greta Thunbergs naam in de mond zullen nemen, al is het maar om je te trollen.

Dit gematigd aanpak methoodetje verwacht wel één ding van je, buiten het verdedigen en dat verdedigen verwacht het indirect ook. Je moet duiding scheppen in waar je voor staat. Anders kan je niet kiezen welke heuvels. Logisch toch. Een beetje meer reflectie van wat er allemaal passeert en wat de kost is voor het passeren. Als je dan toch aan het reflecteren bent, doe je ook wat zelfreflectie, zoals ik die halverwege dit schrijven besefte waar ik voor sta.

Ik ben hier niet trots op maar ik weet dat het zo is. Ik geef minder om Spotify Bad dan het gemak van mijn playlist. Ergo, Spotify Bad maar ik behoud het account. En ik moet daar nu mee leven, het is de keuze die ik maak. Zoals alle keuzes trouwens staat het me vrij van gedachten te veranderen maar momenteel heb ik andere heuvels die me belangrijker liggen. Lokaal winkelen is bijvoorbeeld al belangrijker.

Hier ga ik nog even tegen mijn winkel in en een hoekje extra toevoegen. Hoe weet je dat je moet kiezen voor wel dit bedrijf en niet dat bedrijf? Je raadt het. Onderzoek. En nu de kicker. Het feit dat ik me niet kan wakker schudden om wat onderzoek te doen naar Spotify hun praktijken, toont al aan dat mijn luxe belangrijker is. Mijn playlist betekent meer dan de actie om te googelen. Dat is hoe ver het staat.

Het gemak dat wordt geboden door een service of bedrijf is vaak snel meegenomen, wat oke is. Niet elke actie moet onderzocht worden en niet elke handeling gepauzeerd om de stappen voorgaand en consequenties achteraf te analyseren. Wat je wel zou moeten doen, is een blik werpen op je gewoontes, je routines en zeggen: ‘Hoi, jou neem ik al vijf jaar mee, maar misschien doe ik dat zonder het volledige beeld erbij te betrekken.’ Dan heeft het nut om eens te bekijken wat er allemaal aan de hand is, wie je bent in die gewoonte en of de persoon die je wil zijn zo’n gewoonte kan hebben.

Blijkbaar kan ik wel leven met Spotify. Misschien dat volgende week een collega langskomt en me weet te vertellen dat in Spotify headquarters inc de CEO elke ochtend opstaat met een vers geserveerd babykarkas. Dan zou ik mijn computer opstarten voor onderzoek, duckduckgo openzwieren, beginnen typen en zoeken naar de waarheid van de claim en ondertussen zou Spotify Run The Jewels IV op de achtergrond draaien omdat het eerder op mijn gsm aan het afspelen was. Ik zou het niet eens afzetten.